سقف وافل

سقف‌های بتن مسلح به دليل نياز به كنترل تغییرشکل‌ها و ترک‌ها، بسيار مورد توجه هستند که گاه محدود به دهانه‌های كوچك می‌شوند. به کمک سقف‌های مجوف، می‌تواند ال‌ها را به نحوى بهبود بخشيد تا بتواننددر دهانه‌های بلند‌ترمورد استفاده قرار بگیرند و در مقايسه با دال‌های ساده از وزن كمترى برخوردار باشند. سقف‌های مجوف بتن مسلح، از دولايه‌ی بتن مسلح تشكيل شده‌اند كه به‌طور گسترده در بالا و پائين دال قرارمی‌گیرند.حدفاصلبین ايندولايه،بایک قالب توخالى به‌ صورت ماندگار و غیرماندگارپرمی‌گردد. سیستم‌های یوبوت (U-BOOT) وکوبیاکس(COBIAX) از جمله سیستم‌های اجرای سقف‌های مجوف با قالب‌های ماندگار هستند که دال آن‌ها تخت بوده و از زیر کاملاً صاف هستند. برایاجرایسقف‌هایمجوف با قالب‌های غیرماندگار از فنّاوری قالب‌هایسقفوافل (waffle) استفاده می‌شود.سقف مشبک،قابلمه‌ای و یا همان سقف‌های وافل نوع دیگری از سقف‌ها هستند که مانند دال دوطرفه عمل می‌کنند که دارای هزینه اجرای درحدود ۱۵ تا ۲۰ درصد ارزان‌تر از سیستم‌های کوبیاکس و یوبوت می‌باشند.
شکل ۱: نحوه‌ی اجرای سقف وافل.

شکل ۱: نحوه‌ی اجرای سقف وافل.

همچنین در اجرای آن نیازی به میلگردهای تقویتی و اتصال آن‌ها به تیرها نمی‌باشد، بنابراین از زمان اجرای کمتری نیز برخوردار است.به هنگام اجرا برای کاهش بار مرده‌، در زیر سقف قالب‌هایی قرار می‌دهند تادر آن حفره‌هایی ایجاد ‌گردد.البته ممکن است در انتهای ستون‌ها و در بعضی موارد در انتها و در امتداد تیرها، حفره‌ها پر ‌گردند.

قالب سقف وافل

قالب سقف وافل داراى هندسه‌ ای مكعب ىشکل و توخالی می‌باشدكه‌با‌‌‌‌توجه به نيازپروژ ه و الزامات طرح،ابعاد مختلف ىدارند. ضخامت سقف وافل بسته به نوع سازه از ۳۰ سانتی‌متر تا ۵۰ سانتی‌متر متغیر است. ۲۸ روز پس از بتن‌ریزی روی سقف، هنگامی که بتن به مقاومت نهایی خود رسید قالب‌ها باز می‌گردند. درنهایت مقطع دال به صورت T شکل در می‌آیدکه عملكرد بهترى نسبت به مقطع مستطيل سقف‌های دال تخت خواهد داشت.  

مزایای اجرای سقف وافل

سقف «وافل» در انواع اسکلت‌های بتنی و فلزی قابل استفاده است. همچنین می‌توان با تغییر نحوه‌یاجرای قالب، سقف را به صورت دال یک یا دوطرفه اجرا کرد. این قالب به عنوان یک قالب غیر ماندگار سقف محسوب می‌شود؛ یعنی پس از بتن‌ریزی سقف، قالب از بتن جدا شده و امکان استفاده‌ی مجدد از آن در سقف‌های بعدی یا پروژه‌های بعدی میسرمی‌باشد. با این ویژگی، تمامی بلوک‌های سقفی را می‌توان از ساختمان حذف کرد. استفاده از سقف وافل افزون بر حفظ منابع ملی، به استحکام، سبک‌سازی و ایمنی بیشتر ساختمان در زمان وقوع زلزله کمک خواهد کرد. همچنین به دلیل استحکام قالب هنگام اجرای سقف، نیروهای اجرایی به راحتی می‌توانند بر روی قالب تردد داشته باشند بدون آنکه نگران شکستن قالب یا در رفتن آن از محل باشند و این به امنیت جان کارگران کمک زیادی خواهد کرد.
شکل ۲: اجرای سقف در حالی که کارگران روی قالب‌ها قرار دارند.

شکل ۲: اجرای سقف در حالی که کارگران روی قالب‌ها قرار دارند.

 
این قالب جهت جداسازی نیاز به چرب کردن ندارد و به دلیل جنس آن می‌توان تا زمان باز کردن قالب از عمل‌آوری بتن اطمینان حاصل کرد.
از خصوصیات دیگر این نوع سقف اجرای آسان آن توسط نیروهای اجرایی می‌باشد. اجرای این سقف بسیار مشابه‌ی سقف تیرچه‌بلوک بوده و نیاز به نیروهای تخصصی با آموزش‌های ویژه ندارد.همچنین جهت زیرسازی سقف می‌توان از وسایل معمول اجرای سقف مثل چهار تراش، قوطی فلزی، لوله‌ی داربست و جک‌های معمول سقف استفاده کرد.
شکل ۳: قالب‌بندی سقف وافل مشابه با سقف‌های سنتی صورت می‌گیرد.

شکل ۳: قالب‌بندی سقف وافل مشابه با سقف‌های سنتی صورت می‌گیرد.

  به دلیل اجرای تیرچه درجا و با توجه به شکل قالب‌ها، تمامی تیرچه‌های پیش‌ساخته به همراه مشکلات نصب آن‌ها در سقف، حذف خواهند شد که از نظر فنی نیز بسیار بهتر می‌باشد. با توجه به عدم محدودیت در طراحی تیرچه، با این روش می‌توانتیرچه‌های دوبل را حذف کرد تا با کاهش وزن بتن مصرفی، وزن سقف تا ۷۰ کیلوگرم بر مترمربع کاهش یابد. از محاسن دیگر اجرای تیرچه درجا، عدم نیاز به جابجایی خاموت در تیرهای اصلی هنگام بستن آرماتور تیرچه‌ها است. در اجرای تیرچه‌ی درجا پیوستگی بتن و صلبیت سقف به خوبی رعایت می‌گردد که خود موجب کاهش لرزش سقف در زمان بهره‌برداریمی‌گردد.

مزايا:

از دیگر مزاياى اين دال، نیاز نداشتن به تیر در دال مجوف می‌باشد كه البته با توجه به نياز طراحى، ممكن است تمهيدات خاصى جهت تأمين تيرهاى پنهان انجام شود. همچنین جان تیرچه‌ها و تای‌بیم‌ها (کلاف‌ها یا تیرهای پنهان) به صورت دقیق اجرا می‌گردند و دیگر نگرانی از کنترل جان آن‌ها وجود نخواهد داشت؛ زیرا نظارت دقیق بر اندازه‌ی میلگردها و آرایش آن‌ها تا پیش از بتن‌ریزی می‌تواند انجام شود. با توجه به شکل سقف(دال مجوّف) می‌توان از فضای موجود در زیر سقف با رعایت مباحث آیین‌نامه‌ایمحل‌هایی برای عبور تأسیسات در نظر گرفت. عبور تأسیسات از درون یا زیر سقف باعث سبک شدن وزن کف‌سازی و درنتیجه بار مرده خواهد شد. همچنین می‌توان به افزایش ارتفاع مفید سقف و نیز تعمیرات راحت تأسیسات در زمان بهره‌برداری اشاره کرد. قالب سقف از جنس پلاستیک کامپوزیت تهیه شده که بسیار سبک است و سطح صیقلی آن باعث می‌گردد نمای بتن به صورت اکسپوز (نمایان) مورد استفاده قرار گیرد.می‌توان از این نما در سقف پارکینگ‌ها و مشاعات، بدون نیاز به نازک‌کاریاستفاده کرد. همچنین با توجه به ممنوعیت استفاده از بلوک‌های پلی‌استایرن در سقف پارکینگ‌ها، مدارس و ... سقف وافل هم از نظر کیفیت اجرا و هم از نظر هزینه‌ی کمتر، بهترین جایگزین خواهد بود.
شکل ۴: نمای اکسپوز سقف وافل، پس از برداشتن قالب‌ها.

شکل ۴: نمای اکسپوز سقف وافل، پس از برداشتن قالب‌ها.